Δευτέρα 18 Σεπτεμβρίου 2023

Ό,ΤΙ ΜΟΙΡΆΖΕΤΑΙ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΚΡΥΦΤΕΙ

Ό,ΤΙ ΜΟΙΡΆΖΕΤΑΙ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΚΡΥΦΤΕΙ


Προμηθεύτηκα κι εγώ το τεύχος 14/15 του περιοδικού "καρυοθραύστις". Προχθές. 

       Πρόλαβα και διάβασα στη στήλη: ΣΤΗΝ ΑΚΜΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΟΛΕΞΙΑΣ όσων οι λέξεις άφθορες φέρουν ουσία, τι συνεντεύξεις ικανοποιώντας μια περιέργεια που έχω για το περιεχόμενο των ερωτήσεων ( στημένες-καθιερωμένες ή πηγαίες-γνήσιες που αγγίζουν το έργο του δημιουργού και τον ίδιον ως προσωπικότητα; διέκρινα το 2ο), κι επίσης, τις αγαπητικές επιστολές_σημειώματα του ποιητή Μάρκου Μέσκου πρός τον Κώστα Θ. Ριζάκη: ΜΝΕΙΑ ΤΩΝ ΑΕΙΜΝΗΣΤΩΝ -δακτυλικά πέντε του Μάρκου Μέσκου σ' ένα (μου) υστερόγραφο-. Να λοιπόν! που, δυνατόν ο ποιητής να εκφράζεται στην ποίησή του όπως μιλάει ή και όπως απευθύνεται μέσω γραφής σε άλλον. Όμορφα! Όμορφο ως γνήσιο.
Υποθέτω ότι θα βρω κι άλλα σημεία να τραβήξουν την προσοχή μου και να διαβάσω με ενδιαφέρον.
Αν όμως, ξεκίνησα τούτο το σημείωμα, άλλο σοβαρότερο λόγο δεν είχα από το να δηλώσω χαρά κι ευγνωμοσύνη προς τον ποιητή Σταύρο Σ. Σταμπόγλη που ξόδεψε ουσία, χρόνο, κόπο να συναντήσει την συλλογή ποιημάτων "έως επτά" την οποία περίπου πρόσφατα εξέδωσα. Κίνηση σημαντική για ένα βιβλίο και μια δημιουργό που επιμένει, έως εδώ τουλάχιστον, στην αυτοέκδοση.

Μου δόθηκε, κατανοώ και σέβομαι, ότι τα δημοσιεύματα στα έντυπα περιοδικά αποτελούν περιουσία τους και καλό να μένει τέτοια για κάποιο χρονικό διάστημα. Για τούτο επιλέγω να μην εμφανίσω ούτε καν φωτογραφία μέρους του  κειμένου με το οποίο με τίμησε ο Σταύρος Σταμπόγλης. Εξαιρετικό κείμενο βάθους.


Μόνο να πω, ναι!, η αγάπη, σήμερα, μπορεί να σημαίνει και αλληλοκατανόηση. Και η αλληλοκατανόηση να σημαίνει και αλληλοϋποστήριξη.  Πένθος σημαίνει συνείδηση. Κι Αιμορραγώ σημαίνει επιζώ. Πονάω σημαίνει είμαι ζωντανός. (παιχνίδι με επισημάνσεις του Σ.Σ.Σ.)

Ευχαριστώ πολύ! ακόμη και για τις αναφορές συσχετίσεις με ζωγράφους. Ευχαριστώ πολύ εσάς και όλους άλλους που ασχολούνται με εκδόσεις χαρακτηριζόμενες αυτοεκδόσεις.



 
* έκανα πρόβες,  καμιά δεν ολοκλήρωσα, και καμία δεν με άφησε ευχαριστημένη. κατέθεσα το σημείωμα όπως προέκυψε. όμως, ό μ ω ς ευχαριστώ!

                                                            απο τον χώρο μου στο φβ, δημοσιευμένο στις 4/8/2023


© Assimina

Παρασκευή 7 Ιουλίου 2023

ΣΠΥΡΟΣ ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ, κατάστηθος ανέμων

 

 


Α Π Ο Μ Α Χ Ο Σ
   Χ Ο Ρ Ο Σ
 
 
Σηκώθηκε βαρύς,
άπλωσε τα χέρια του σε σταυρό
 
κι ούτε ένας μες στο μαγαζί
δεν κοίταξε τη μεγάλη του κοιλιά
κι ούτε ένας δεν κόλλησε τα μάτια στο πουκάμισο,
που δεν τα κατάφερνε να χωθεί ατσαλάκωτο στο παντελόνι.
 
Όρθωσε το αφρόντιστο σώμα του,
χαρακιές στο μέτωπο τα χρόνια,
φλεβίτσες κόκκινες στα μάγουλα οι φίλοι
κι όλοι του οι έρωτες,
βερνίκι αστραφτερό στα μαύρα του λουστρίνια.
 
Ούτε μια φορά, σε όλο το χορό, δεν χαμογέλασε.
Ούτε μια φορά δεν σπίθισαν τα θολά του μάτια.
 
Χόρευε αργά,
είχε ψηλά το κεφάλι ,
απλωμένα τα χέρια·
ένα βουβό,
περιστρεφόμενο
εν τούτω νίκα
νικημένο.
 
 

******* 
 
Με τον χορό μου,
χρόνια τώρα,
δεν κατάφερα κανέναν να συναρπάσω.
Έτσι, έμαθα να μη ζητάω,
κι αν με δείτε να κουτσαίνω ξαφνικά όταν περπατάω,
είναι που βγαίνει ακάλεστο το τσαλακωμένο ώπα μου
σε κάποιο αναπάντεχο γύρισμα της μουσικής
που σιγοβράζει μέσα μου παρατημένη
και προσπαθώ να το ημερέψω.

 
 

ΣΠΥΡΟΣ ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ, Κατάστηθος ανέμων:

 

 

Σαν αρχή και αναγκαίο:

«όταν απολαμβάνεις ένα ποίημα του Mo Jie(1), στο κέντρο του εμφανίζεται η ζωγραφική· όταν αποθαυμάζεις τη ζωγραφική του Mo Jie, στο κέντρο της εμφανίζεται το ποίημα»(2). Μια διατύπωση την οποία ο Guo Xi, που λογικά πρέπει να ήταν  σύγχρονός του, θα γενικεύσει υποστηρίζοντας ότι « Το ποίημα είναι μια ζωγραφιά όπου τα σχήματα είναι αφανή· η ζωγραφιά είναι ένα ποίημα όπου τα σχήματα είναι εμφανή». Από εκεί επίσης θα γεννηθούν οι συνήθεις τρόποι με τους οποίους ορίζονται η ζωγραφική και η ποίηση: « ποίημα με ορατά σχήματα » και « ζωγραφιά με αόρατα σχήματα ».

Η στενή συγγένεια ανάμεσα στις δύο αυτές τέχνες δείχνει σαφώς ότι πηγάζουν από μία και την αυτή τέχνη. Και η τέχνη αυτή φέρει το όνομα καλλιγραφία, η οποία αποτελεί εξέλιξη των χαρακτήρων του παραστατικού τύπου που θεωρείται ότι αναπαρήγαν, σχηματοποιημένες, τις μυριάδες των πλασμάτων και των πραγμάτων.

[…] (3)

 

 

Στη συλλογή τώρα:

 

Ένα: ΕΡΩΤΑΣ Δύο: ΧΡΟΝΟΣ Τρία: ΧΟΡΟΣ Τέσσερα: ΕΠΙΜΕΤΡΟ

 

Μια συλλογή ποιημάτων όπου δίνει την εντύπωση του κλεισίματος μιας υποχρέωσης, ή μιας σχέσης, εκείνην του δημιουργού με την ποίηση, το πρώτο του εργαλείο έκφρασης αφού χρονολογείται από τη δεκαετία του ’80 όταν ο ποιητής ήταν ακόμη νεαρός φοιτητής· βήμα αναγκαίο προς την εκπλήρωση του χρέους, ενός χρέους που μοιάζει βαθύ όσο η εκ γενεών καταγωγή του ποιητή Σπύρου Λαζαρίδη
Σε αυτή την συνθήκη ως υπόθεση με οδηγεί η επιλογή του να μαζέψει στο βιβλίο: Κατάστηθος ανέμων, τα τέσσερα θέματά του που μοιάζουν ( είναι όμως; ) δίχως κοινά σημεία μεταξύ τους

 

Ποίηση στέρεη, ποίηση του παντρέματος της ανθοφορίας και της φθοράς σώματος, νου, διάθεσης, ως στοιχεία ενός αναγκαίου, για την ύπαρξη, κύκλου
Μια αποδοχή που κορυφώνεται στον επίλογο του ποιήματος για τον πατέρα: ΥΠΟΔΟΧΗ…

[…]

Καμιά φορά το πιάνω αυτό το βλέμμα, αγκυλωμένο πεισματικά
άκαμπτο, να θέλει να καρφωθεί πάνω μου, ακριβώς μπροστά του, μην
και ξεγελαστεί και κοιτάξει
στα πλάγια. Δεξιά του ο
παππούς και πιο κει ο θείος,
αριστερά του η μάνα μου και
πιο αριστερά, άδειος χώρος,
καπαρωμένος –σιωπηλή
συμφωνία, άγραφος νόμος στο
κοιμητήριο του χωριού– από
μένα.

 

Ο Αταίριαστος του Κόπολα, κατάστηθος ανέμων, στην πλέον εξομολογητική του μορφή. Όσοι έχετε παρακολουθήσει την ταινία θα διαπιστώσατε το ελάχιστο της έκφρασης του Μίκι Ρουρκ, πρωταγωνιστή της. Εδώ, ο ΣπΛ, εραστής της μοτοσυκλέτας, ανοίγει τις κουβέντες του. Τόσο και έτσι, που από τη μια επιβεβαιώνει τίτλους που του είχαν δοθεί από σύγχρονους με αυτόν κριτικούς σε εφημερίδες της εποχής, και από την άλλη, παραδίδει μαθήματα γραφής.

Ποίηση στέρεη, μα και ποίηση εικονογραφημένη. Ποίηση και ζωγραφική. Ζωγραφική και ποίηση. Δυνατόν οι δυναμική των σκίτσων στις σελίδες της συλλογής, να οδηγήσουν κάποιους στην διατύπωση δυσφορίας ως προς την κυρίαρχη τέχνη που προβάλλεται στο εξώφυλλο κι είναι η ποίηση του Σπύρου Λαζαρίδη.

Οι Κινέζοι ζωγράφοι, από μια εποχή κι έπειτα, δεν έπαψαν να συνδέουν τις δυο τέχνες επιφέροντας μιαν ισορροπία στην τάση φυγής της ζωγραφικής προς το κενό με την τάση του ποιήματος προς την πληρότητα.  Ο Su Dong Po αναφερόμενος στο έργο του Mo Jie, διατυπώνει: «όταναπολαμ-βάνεις ένα ποίημα του Mo Jie, στο κέντρο του εμφανίζεται η ζωγραφική· όταν αποθαυμάζεις τη ζωγραφική του Mo Jie, στο κέντρο της εμφανίζεται το ποίημα».

Στην περίπτωση των ποιημάτων του Σπύρου Λαζαρίδη και στη συλλογή Κατάστηθος ανέμων την ζωγραφική παρεμβολή και παραβολή με το ποίημα αναλαμβάνει η περσόνα Bonslie και με αυτόν τον τρόπο ώστε θαρρώ ή θεωρώ ότι θα αστοχούσα αν ζητούσα κάποιας μορφής «ησυχία» ώστε να «ακουστεί» το ποίημα Τα σκίτσα ακολουθούν τη ρυθμική των στίχων και τους εικονοποιούν έτσι που να διαβάζεις το ποίημα και μέσα από αυτά.

 

 

*******

 

έναν περίπου χρόνο πριν, έγραφα: 

Διάβαζα, θυμάμαι, Φιτζέραλντ· "Τρυφερή είναι η νύχτα", οπότε, κάποια στιγμή, η παρουσία μιας Ροζαλίας στο σώμα του κειμένου, με αιφνιδίασε· ποια ήταν; πότε άνοιξε και μπήκε στις σελίδες; πώς;

Χρειάστηκα να γυρίσω πίσω τόσα κεφάλαια για να αιτιολογήσω την παρουσία της στο βιβλίο, που, δεν είχα πλέον αμφιβολία· τα γεγονότα των τελευταίων ετών, είχαν επηρεάσει άγονα την δυνατότητα συγκέντρωσης και πρόσληψης.  

Ήταν εκείνο το διάστημα που, κάποτε, έφτασε στο σπίτι, "Κατάστηθος ανέμων", ο Σπύρος. 

Στην Ασημίνα Λαμπράκου!
Στην Άση της νιότης!
Στην φίλη!
Με όλη μου την αγάπη!
Θεσσαλονίκη, 02/12/2021
υπογραφή

Η Αθηνά θυμάται την ίδια με τον Σπύρο, Άση, στο ταβερνάκι της Άνω πόλης, να τραγουδά σεγόντο με τον Τσεφαλά "αγάπη που γινες δίκοπο μαχαίρι". Γελάγαμε. 
Εγώ πάλι, την έχω ξεχάσει.
Η Ασημίνα, λοιπόν, που υπήρξε Άση στη νιότη του Σπύρου, της Αθηνάς και άλλων, ένα μεσημέρι άνοιξε την ποιητική συλλογή του Σπύρου και, διαβάζοντας και πλέοντας, ξανάβρισκε τις χαμένες της ικανότητες συγκέντρωσης και πρόσληψης. Ακούμπησε, τότε, το βιβλίο ανοικτό στο στέρνο κι αποκοιμήθηκε ύπνον ελαφρύ, νεανικό· ευμενής, ξεδιψασμένη.
Ποιαν, αναρωτιέμαι, πρέπει να απογυμνώσω για να μιλήσω για το βιβλίο του Σπύρου αποφεύγοντας τους συναισθηματισμούς που με διακατέχουν ως εκ της επιρροής των ποιημάτων [ως θεματολογία, μήνυμα, ύφος, γλώσσα γραφής], αλλά και της φιλίας χρόνων; 
Δεν θα αργήσω να απαντήσω, πιστεύω.

 

 

*******

 

Απάντησα άραγε;

 



 

 

 

 

Σπύρο, Χρόνια Πολλά!

 

 


 

 


 

 

 

 

(1) Mo Jie: το προσωπικό όνομα του Wang Wei, εξέχουσα προσωπικότητα της ποίησης Tang

(2) σκέψεις του Su Dong Po σχετικά με το έργο του Mo Jie

(3) απόσπασμα από το επίμετρο J.-Fr. ROLLIN στο βιβλίο: WANG WEI, ΚΕΙΜΕΝΑ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ

 

12.12.2022

 

 

σ.σ.: η ανάρτηση αυτή  έγινε επειδή σε βλέπω, ψάχνεις
ποιος είσαι τι θέλεις, εσύ ξέρεις 
το ίδιο και με τις προθέσεις σου
πάντως, υγεία
υγεία και ζ'μί από τσίπουρο, που έλεγε ένας πολύ δικός μου

 

© Assimina

Παρασκευή 16 Ιουνίου 2023

(παρένθεση)

 

 

Δεν ξέρουμε ένα (γ)ιώτα [μετάφραση Άμλετ, Ρώτας Βασίλης]
Θα θεραπευτούμε [Πόλυ Χατζημανωλάκη]
Φέρνω χρόνο [Κατερίνα Ζησάκη]
 
 
Ανάγκη ποια σ' έφερε άραγε
περιστεράκι ανθισμένο
στης βεράντας το απάγκιο;
 
Ο κόσμος όλος είναι ένα σώμα που πονάει
πόνος ολικός πόνος διαρκής
πληγή διαρκής 
μόνη χύνει ίαμα αυτοΐασης
κάτω από κάθε πέπλο προορισμένο να την σκεπάσει
 
Ο κόσμος όλος είναι ένα σώμα που πονάει
είτε σχολιάζει έτσι είτε αλλιώς
Ας μη φεύγουν λοιπόν οι μέρες ανεύχητες – έτσι καταλήγω
Κι οι άσχημες μέρες, οι δυστυχείς, περιέχουν πάντα κάτι που μας ευεργετεί,
 στο παρόν είτε και το μέλλον
 

 


 

 

 

© Assimina

Τετάρτη 14 Ιουνίου 2023

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΑΝΤΟ ΤΙΧΟΜΙΡ, το σημειωματάριο ενός μισθοφόρου

 

Εμείς· που το 2023 θα χωρούσαμε στο 60 plus των ετών μας, βαθειά καθισμένοι στις καρέκλες γραφείου καθηγητών φροντιστηρίου σχολιάζαμε τις νέες εγγραφές γεννηθέντων την δεκαπενταετία της εφηβείας μας, αρνήσεων και αναζητήσεων: γεννιόντουσαν παιδιά το ’71; Αργότερα, κάποιοι έκαναν παιδιά, μέλη νέων στατιστικών, άλλοι είχαν, άλλοι όχι μα αντάλλασσαν στίχους καθισμένοι με χαμηλωμένο φως δίπλα στο τζάκι

 

Αλέξανδρος Σάντο Τιχομίρ· τριακονταετής παρά ένα, «πατέρας» τεσσάρων ποιητικών συλλογών, ήδη. [τι έκανε στη δική του εφηβεία, άραγε;]

       Κρατώ εδώ και καιρό στα χέρια μου την πρόσφατη συλλογή του: «το σημειωματάριο ενός μισθοφόρου» (εκδ. Ρώμη). Ποιήματα αναπτυγμένα στις 130 σελίδες του βιβλίου, σε επτά διακριτά μα συνδιαλεγόμενα μέρη, μιας καλαίσθητης άκρως έκδοσης, με πρόλογο κι επίμετρο του ίδιου και με τέτοιο πνεύμα που με προκαλεί να ψάξω περισσότερα για τις γνώσεις αλλά και το κοινωνικό «είναι» του, τάξη – θέση – απόψεις.

       Η μελωδία που συνοδεύει τα τραγούδια (αυτό τον χαρακτηρισμό αποδίδει ο δημιουργός στα ποιήματα), η μελωδία λοιπόν, «πότε γραμμική, πότε μη γραμμική , επιχειρεί να ενσαρκώσει τον τρόπο που φανερώνεται καθημερινά στα μάτια μας η Άβυσσος, το κοσμικό ψευδώνυμο του Ανθρώπου.», όπως ο ίδιος ο Α. Σ. Τ. ενημερώνει στον πρόλογο της έκδοσης.

 

Από αυτά επιλέγω τέσσερα μικρής έκτασης κι έναν τίτλο

Έναν τίτλο που μόνος του θα κέρδιζε την περιέργειά μου ώστε να μελετήσω τη γραφή του Αλέξανδρου: Ο ΘΕΟΣ ΔΕΝ ΠΕΡΠΑΤΑΕΙ ΒΡΑΔΥ ΣΤΗΝ ΠΑΤΗΣΙΩΝ (ποίημα σελίδας 24) [όπως άλλωστε και ο επόμενος: ΕΠΟΧΗ ΜΟΥ, ΑΔΕΛΦΗ ΜΟΥ]

 

 

 

ΧΡΥΣΟΜΑΛΛΟ ΔΕΡΑΣ

 

Το αλφάβητο έγδαρε το ηλιοβασίλεμα
και τ’ άπλωσε σ’ ένα κλωνάρι της ηλικίας μας
όπως αποθέτεις το αντίο σ’ ένα στόμα.

 

 ΕΦΗΒΕΙΑ

 

Κ’ οι μώλωπες στο δέρμα του ορίζοντας
σαν κρατίδια της νιότης μας
που ιδρύσαμε
όταν το φιλί ήταν το αλφάβητό μας.

 

Ο ΕΝΑΓΚΑΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΑΣ

 

Αγκαλιασμένη απ’ της Νύχτας το κόκκινο στόμα
απόδιωχνες τα σκυλιά της λήθης
μακριά απ’ το σώμα του, που ήτανε δοσμένο
στου θρήνου σου το εφηβικό παραμύθι.
Τη γλώσσα σου έκανες στιλέτο
που μ’ απελπισία έμπηγες
κάθε στιγμή στου φόνου το κορμί
και στης ατιμίας τον λαιμό που σκίαζε
των προγόνων τα ανθηρά λιβάδια.
Σαν έμβρυο κλειδωμένη μέσα
στην ντουλάπα της αντίστασης
έγδερνες ό,τι απέμενε
απ’ τη μητέρα σου ακέραιο:
το δέρμα σου, ηλέκτρα,
που κάποτε η μάνα σου χάιδευε
με χέρια που δε λέρωνε το ηλιοβασίλεμα.

 

 ΓΕΝΝΗΣΗ

 

Έχω καθίσει στα γόνατά μου τη φωνή σου
λερωμένη με φως
κάτω απ’ τα πλατάνια.

 

 

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΑΝΤΟ ΤΙΧΟΜΙΡ

 το σημειωματάριο
ενός μισθοφόρου

 

 

συγχαρητήρια!

να διαβαστεί με έγνοια κι αγάπη

να δώσει νόημα στις αναζητήσεις πολλών

 

 

 

© Assimina