Παρασκευή, 3 Φεβρουαρίου 2017

Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο, Μ Προυστ



Η μεριά του Γκερμάντ
ΙΧ
σ. 24-25


      Έχω κιόλας πει (κι ήταν ίδιος ακριβώς ο Ρομπέρ
ντε Σαιν-Λου, στο Μπαλμπέκ, που με βοήθησε, άθελά 
του, να το συνειδητοποιήσω) τι πιστεύω για τη φιλία:
πώς είναι κάτι τόσο μηδαμινό ώστε δύσκολα καταλα-
βαίνω πώς άνθρωποι κάποιας  μεγαλοφυίας, και λόγου
χάρη ο Νίτσε, είχαν την αφέλεια να της αποδώσουν
κάποια πνευματική αξία και κατά συνέπεια να αρνη-
θούν φιλίες που δε συνδυάζονταν με την πνευματική
εκτίμηση. Ναι, ξαφνιάστηκα πάντα βλέποντας πώς
ένας άνθρωπος, --που ήταν τόσο ειλικρινής με τον
εαυτό του ώστε να φτάσει στο σημείο να αποξενωθεί,
για λόγους υπερβολικής ευσυνειδησίας, από τη μου-
σική του Βάγκνερ--, μπόρεσε ν αφανταστεί πως η αλή-
θεια μπορεί να πραγματοποιηθεί σ' αυτό τον τρόπο
έκφρασης τον από τη φύση του συγκεχυμένο και ανε-
παρκή που είναι, γενικά, οι πράξεις και, πιο ειδικά, οι
φιλίες, και πως μπορούσε να υπάρχει ένα οποιοδή-
ποτε νόημα στο να εγκαταλείψεις τη δουλειά σου για
να πας να συναντήσεις ένα φίλο και να κλάψεις μαζί
του μόλις πληροφορήθηκες την ψεύτικη είδηση πως
καίγεται το Λούβρο. Είχα τελικά καταλήξει στο
Μπαλμπέκ, να θεωρώ την απόλαυση να παίζω με κο-
ρίτσια λιγότερο ολέθρια για τη διανοητική ζωή, με την
οποία τουλάχιστον παραμένει ξένη, από τη φιλία που
όλη της η προσπάθεια τείνει να μας κάνει να θυσιά-
σουμε το μόνο πραγματικό και αμετάδοτο (με κάθε
άλλο τρόπο εκτός από την τέχνη) κομμάτι του εαυτού
μας, σ' ένα εγώ επιφυλακτικό, που δε βρίσκει όπως το
άλλο τη χαρά μέσα στον ίδιο τον εαυτό του, αλλά βρί-
σκει κάποια αβέβαιη συμπάθεια νιώθοντας πως το
στηρίζουν εξωτερικά αντερείσματα, πως νοσηλεύεται
σε μια ξένη ατομικότητα, όπου, ευτυχισμένο από την
προστασία που του παρέχουν, αφήνει να ακτινοβολή-
σει η ευεξία του στην επιδοκιμασία και θαυμάζει αρε-
τές που θα τις ονόμαζε ελαττώματα και που θα προσ-
παθούσε να διορθώσει στον εαυτό του. Άλλωστε οι
περιφρονητές της φιλίας μπορούν να είναι, δίχως αυ-
ταπάτες και όχι δίχως τύψεις, οι καλύτεροι φίλοι στον
κόσμο, ακριβώς όπως ένας καλλιτέχνης που κρατά
μέσα του ένα αριστούργημα και νιώθει πως καθήκον
του θα ήταν να ζήσει για να εργαστεί, μολοντούτο, για
να μη φανεί ή κινδυνέψει να γίνει εγωιστής προσφέρει
τη ζωή του για ένα σκοπό ανώφελο, και τη δίνει μάλι-
στα με περισσότερη γενναιότητα αφού οι λόγοι για
τους οποίους θα προτιμούσε να μη την έδινε ήταν λό-
γοι αφιλόκερδοι. Όποια όμως κι αν ήταν η γνώμη μου
για τη φιλία --έστω κι αν μιλούσα μόνο για τηναπό-
λαυση που μου πρόσφερνε, απόλαυση τόσο μέτρια
ώστε έμοιαζε με κάτι ανάμεσα στην κούραση και την
πλήξη--, δεν υπάρχει ποτό, ακόμη και το πιο ολέθριο,
που να μη μπορεί κάποια στιγμή να γίνει πολύτιμο και
τονωτικό, προσφέροντας μας το απαραίτητο κέντρι-
σμα, τη ζεστασιά που δεν μπορούμε να βρούμε στον
εαυτό μας.



Η μεριά του Γκερμάντ
ΙΧ
σ. 24-25
εκδ Ηριδανός
μτφρ. Π Α Ζάννας

© Assimina

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου